Hodowcy róż w Rosji i w byłym ZSRR

Mikołaj Gartvis – Nikolai Hartviss/24 maj 1793 – 24 listopad 1860/rosyjski botanik. Początkowo studiował na Uniwersytecie w Dorpacie na wydziale gospodarczym, ale nie ukończył go. idzie do wojska, zostaje oficerem artylerii.Uczestniczy w walkach za które zostaje odznaczony orderem św. Anny. Z wojskiem rozstaje się w roku 1818 i do roku 1824 mieszka w Rydze gdzie to zajmuje się ogrodnictwem gromadząc tam pokaźną kolekcję roślin. W roku 1824 zostaje zaproszony do Nikitskiego Ogrodu Botanicznego na Krymie, gdzie początkowo obejmuje funkcję kuratora a od roku 1827 dyrektora, którą to pełni aż do śmierci.Poza innymi jego osiągnięciami jak introdukcja nowych odmian winorośli i zainicjowanie winiarstwa w tym regionie – wyhodował całą plejadę róż, z całą pewnością ponad sto. Nie będę wymieniał tych odmian, jako  że niestety nie dotrwały one do naszych czasów poza  trzema tj Comtesse Elizabeth Woronzow, Belle de Nikita, Alupka . jego twórczość , koncentrująca się w latach 1820-1860 to bardzo oryginalne dzieło  oparte o jedną z największych, jeżeli nie największą w świecie kolekcję species zgromadzoną przez niego w Nikitskim Ogrodzie Botanicznym.

Rośliny nazwane jego imieniem to: Boraginaceae ) Cordia hartwissiana Regel ( Cupressaceae ) Juniperus hartwissiana Steven EX Koeppen ( Fagaceae ) Quercus hartwissiana Steven( Paeoniaceae ) Paeonia hartwissiana Hort. EX Trautv. Róża pnąca hodowli Z.K.Klimenko - Nicholas Gartvis.

miczurin2

Iwan Miczurin /1855 -1935/-rosyjski genetyk, hodowca, ogrodnik. Człowiek niezwykle zasłużony dla rosyjskiej biologii. Nie wchodząc w szczegóły powiem tylko, że wyhodował około 300 odmian różnego rodzaju roślin, przesuwając ich granicę uprawy daleko na północ. Tuż przed rewolucją , bardzo poważnie zainteresowali się jego dorobkiem Amerykanie. Rząd Stanów Zjednoczonych zaproponował Miczurinowi wykupienie jego kolekcji i pracę na rzecz  rządu USA. Miczurin odmówił.  Na przełomie wieków XIX i XX -zajął się  m.in. hodowlą róż i wiemy z lektury jego niezwykle skrupulatnie prowadzonych zapisków – pamiętników, że wyhodował ich około 30 odmian. Dziś znanych nam jest  chyba cztery , pięć odmian z czego przetrwało w zasadzie dwie – Swietłana i Kiczunow. Gdyby inni hodowcy rosyjscy poszli jego tropem, już wówczas  mógłby nastąpić przełom w hodowli róż na świecie, chodzi mi oczywiście o odmiany odporne na mróz. Opracował też aparat destylacyjny służący do określania zawartości olejku różanego w różach. Powiedzmy w kilku słowach o zarysie jego programu hodowlanego.

W jego opinii, szczególną wartość przedstawiały hybrydy między różami rugosa i lucida – wytrzymałe, odporne na choroby grzybowe, dobrze powtarzające kwitnienie i mające ładny pokrój krzewu. Miczurin robił również krzyżówki  rugosy z remontantkami i różami burbońskimi. Jako ciekawostkę podam, że w swoim programie hodowlanym  umieścił krzyżówki z hultemią!
Doceniał i często używał rugosy. Na przykład wiemy, że bardzo obiecująca była krzyżówka Blanc Double de Coubert z damaceńską Kazanłyk, zwłaszcza pod względem zawartości olejku różanego. Również z udziałem rugosy i r. rubiginoza powstała Swietłana .

R.harrisonii uważał za piękną/dobrą/ macierzyńską roślinę, mającą zdolność do łatwego krzyżowania się z innymi różami i dającą na początku października całkowicie dojrzałe nasiona, które wschodzą już w  rok po siewie. Zalecał krzyżowanie jej  z różami herbatnimi, alba, lucida i innymi w celu otrzymania wytrzymałych/mrozoodpornych/ żółtych róż. Wyhodował w roku 1889 odmianę  Мать Желтых/ Matka Żółtych/, która powstała ze skrzyżowania Persian Yellow i r. lutescens. W tych swoich pomysłach wyprzedzał o krok Perneta.

Miczurin wyhodował również  i tak nazywane niebieskie róże. Wyjściowymi odmianami była rugosa Comte d’Espremenil i remontantka Souvenir de William Wood. Z tej kombinacji wyszło kilka pokoleń hybryd. Pierwszą odmianą był Князь Варягов,/Książę Wareg/ (rugoza, 1892), następnie z jego samozapyleniaКнязь Рюрик/ Książę Ruryk/ (rugoza, 1896) i, wreszcie, Neptun (rugoza, 1898) – hybryda ostatnich dwóch gatunków z rzadkim  dla róż  niebieskawo purpurowym zabarwieniem kwiatów.

Dziś wiemy jedynie o takich odmianach jak; Князь Варягов, Князь Рюрик, Нептун, Церера, Царица Света,  Swietłana, Kiczunow.  Z tego dwie ostatnie jeszcze tułają się po arboretach i rosariach  a czasem nawet spotkać je możemy w obrocie handlowym. Wielka szkoda, że nie ocalał ten niezwykle oryginalny dorobek , ale jak widzimy kierunek został dość precyzyjnie nakreślony i doprawdy zdumienie mnie ogarnia gdy uświadomimy sobie , że nikt po nim nie podjął lutniej. Zwłaszcza jak w dalszej części artykułu przyjrzymy się dorobkowi działających w Rosji innych rosarian a mających jak się wydaje nieograniczone niczym możliwości.

Kosteckij - zajmował się hodowlą róż w Nikitskim Ogrodzie botanicznym w latach 1938-1948 – Jednakże brak danych o rodowodach wyhodowanych przez niego odmian uniemożliwia ocenę poza praktycznym doświadczeniem, którego niestety nie mam. W tym czasie zdążył wyhodować około trzydziestu odmian. Wszystkie je możemy znaleźć w zestawieniu róż  w artykule Róże w ZSRR. Po Kosteckim prace nad hodowlą róż prowadził bardzo krótko I.L.Zalivski. Wyhodował on podejmując ambitne próby krzyżowania rugosy z r.blanda. ale znane są tylko dwie jego odmiany. Tamara i Pamiati Woskowa.

Wiera Nikołajewna Klimienko – pracowała nad nowymi odmianami róż w latach 1950-1970 – dorobek ma niezwykle bogaty ilościowo, ale brak mu znamion oryginalności.

Zinaida Klimienko - jest to córka Waletyny, zajmuje się hybrydyzacją , ściśle współpracując z K. I. Zykowem, mniej więcej od roku 1970 do dnia dzisiejszego. W Duecie wyhodowali około 15 odmian. Na dzień dzisiejszy nie potrafię jej dorobku ocenić odpowiedzialnie.

Paniom Klimenko poświęciłem odrębny wpis, – *Róże Klimienko *dlatego tu jedynie sygnalizuję ich twórczość.

L.M. Lempickij -działał w latach piędziesiątych ub. wieku, w АН УССР  wiem o nim jedynie tyle, że wyhodował interesującą odmianę Zoria Miczurina. Poza tym jeszcze ma na swoim koncie   Moje Mieczta/moje miesta?/Walentyna Tiereszkowa /Madame  Buterfly x Marie Bauman/, Koreanka/ siewka Granat/, Lesia Ukrainka/New dawn x Ophelia/, Pamiat Ilicza/Frida Krause x Madame Monet/,oraz ciekawą próbę hybrydyzerską Roza Szewczenko/Marie Baumann x r.rugosa/.

K.I. Zykow – Znany mi dorobek około 15 odmian róż,  tego hybrydyzera , powstał  w duecie z  Zinajdą Klimienko. samodzielnego dorobku nie znam.

K.L.Suszkow i M.W.Biezsczietnowa – wyhodowali w duecie około 20 odmian róż.

I.I. Sztańk0 / И. И. Штанько/ - pracował on w Gławnon Botaniczeskom Sadu  Akademii Nauk ZSRR w Moskwie. Warunki tamtejsze nie sprzyjają pracom hodowlanym , ale i tak zapisał się wyhodowaniem takich odmian jak : Rakieta, Aelita i Utro Moskwy.Współautor książki Róże wydanej w 1952 roku.

D. Rieksta – Łotyszka, ta od Ritausmy,  działająca na terenie ówczesnego ZSRR

Podobnie jak Estończyk Vello Vesky.

Jeszcze w Karagandzie pracował П. П. Гильцендегер P.P.Glicendeger, który krzyżował hultemie z rosa rugosa .

Nazwiska te wymieniam niejako hurtem, jako że nie mam na ich temat szerszych informacji.

Inne ujęcie tego tematu – *zobacz*

Napisz komentarz