Źródła genetyczne róż kanadyjskich

Ilekroć przyglądałem się dorobkowi hodowców kanadyjskich ze stacji badawczych w Morden i Ottawie, określanemu popularnie jako róże kanadyjskie, to zastanawiałem się czy jest jakaś  wspólna nić wiążąca je w sposób który usprawiedliwiałby używanie tej nazwy a jeżeli tak, to co nią jest. Oczywiście łączy je program hodowlany i sposób w jaki uczeni podeszli do rozwiązania postawionego przed nimi problemu  jakim było wyhodowanie róż odpornych na niskie temperatury i powtórnie kwitnących. Sądzę , że poniższym artykułem przynajmniej częściowo zaspokoję głód wiedzy na ten temat.

Analizie poddałem zbiór około 50 odmian róż, które wstępnie podzieliłem na trzy grupy.

I.Róże wyhodowane przez Felicitas Svejdę i jej współpracowników na stacji badawczej  w Ottawie, tj 23 odmiany.

II.Róże wyhodowane, ogólnie mówiąc na stacji badawczej w Morden – 21 odmian.

III.Róże które powstały już po rozwiązaniu  programu hodowlanego kanadyjskiego ministerstwa rolnictwa 6  odmian.

Przyjrzyjmy się więc temu dorobkowi naukowców kanadyjskich pod kątem źródła ich pochodzenia w encyklopedycznym skrócie.

adelaide_hoodles.jpg

Adelaide Hoodless  zwana często RSM65, to potomek floribundy Fire King/ Moulin Rouge x Fashion/ . Dawcą pyłku była RSM 34 tj/ J.W.Fargo x Assiniboine/ U Assiniboine w tle wystąpi Donald Prior z 12% udziałem. Tak więc Adelaide Hoodless jest mieszańcem prawie 90% r. arkansana ze 100% floribundą. Jak więc widzimy jest ona par ekscelance floribundą.

mckenzie

Aleksander Mckenzie -Patrząc na nią, aż trudno w to uwierzyć, że jej roślina mateczna to Queen Elizabeth a co za tym  idzie, w drugim pokoleniu Charlotte Armstrong i Floradora. Jako dawca pyłku wystąpiła nienazwana siewka będąca krzyżówką najczęściej używanej przez F. Svejdę róży Roberta Simoneta z roku 1957 Red Dawn – /New Dawn x Etoille de Hollande/ i Susanne. Niezwykle udanej hybrydy F. Skinnera .  Jak widzimy sytuacja jest bardzo podobna jak i Adelaide, McKenzie, to w ponad 50% procentach floribunda.

canadian-shields

 Canadian Shield -  Ta róża, zawiera tylko około 5% udziału w puli genów  Queen Elizabeth czy von Sharnost. Jest to więc róża z niewielkim udziałem genów mieszańców herbatnich,  która jest prawie w 100% dziełem hodowców kanadyjskich, czym zresztą firma wprowadzająca tę odmianę bardzo się chlubi.

champlain-z-bloga

Champlain – w jego genomie, dopiero w  III pokoleniu występuje mieszaniec herbatni Etoile de Hollande odpowiadając zresztą za jego przepyszną barwę.

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

cap-diamand

Cap Diamant – to / Marie Victorin x Louis Joliet/. Mateczna Marie Victorin to w 50% mieszaniec herbatni, po ulubionej parze rodzicielskiej Svejdy jaką jest / Queen Elizabeth x Arthur Bell/, natomiast dawca pyłku nie zawiera  genów mieszańców herbatnich, czyli Cap Diamand w całości  zawiera nie więcej jak 25%genów herbatnich.

Captain Samuell Holland -  zawiera geny mieszańców herbatnich, dopiero w IV pokoleniu .

Charles Albanel – to czysta rugosa

cuthbert-gran

Cuthbert Grant – [Crimson Glory x [/ Donald Prior x r.arkansana/ x/ Donald Prior x r. arkansana/] Jak widzimy jest to mieszaniec mieszańca herbatniego i r.arkansana , z przewagą genów mieszańców herbatnich, ale zachował dobrą odporność mrozową.

David Thompson -Podobnie jak Charles Albanel jest  rugosą

de-montarville3

De Montarville -  /Queen Elizabeth   × Arthur Bell  / x  /Rosa kordesii H. Wulff × nn] × [ Joanna Hill × R. spinosissima var. altaica ] . Ze względu na to iż rośliną mateczną jest stricte mieszaniec herbatni i ma przewagę genów herbatnich poprzez Joannę Hill - nazwał by tę odmianę, podobnie jak i Cuthbert Grant,  mrozoodpornym mieszańcem herbatnim.

emily-carr-1

Emily Carr = /TO x Cuthbert Grant/. Wspaniale wyprowadzony mieszaniec. Jako roślina mateczna wystąpiła siewka nie zawierająca genów mieszańców herbatnich  ,  występują one – bądź floribund, występują dopiero w IV pokoleniu  u rośliny ojcowskiej.

felixleclercrose

Felix Leclerc =/ L25 x D25/ Długo przyglądano się tej odmianie i koniec końców weszła do obrotu handlowego już po śmierci Felicitas. to bardzo udana krzyżówka własnych siewek Svejdy z minimalnym udziałem – około 5%-  mieszańca herbatniego/ Etoille de Hollande/mamy tu w przewadze r. kordesi ze spinossisimą w tle Red Dawn – mówiąc żartobliwie – mieszaniec Red Dawn.

frontenac

Frontenac  – roślina mateczna to nienazwana siewka  w prawie 50% mieszaniec herbatni,  Ojciec  to Felix Leclerc czyli mieszaniec mieszańca herbatniego  z r. kordesi x spinossisima. Nie zrobimy większego błędu nazywając ją mieszańcem herbatnim.

george-vancouver3

George Vancouver  – /L83 x E10 /Jest  mieszańcem  r,kordesii i rugosy z potomkiem Champlain. Spotkamy tu mieszańca herbatniego w bardzo głębokim tle : V generacja. Jest to krzyżówka  słynnej  L83 z bardzo udaną różą Svejdy, jaką jest Champlain.

Henry Hudson  =  rugosa

henry-kelsey

Henry Kelsey  – jest mieszańcem kordesii i spinossisimy / altaica/ z  5% udziałem mieszańca  herbatniego jakim jest – Joanna Hill .Do niedawna przyjęło wsie uważać za jedyną pnącą różę kanadyjską – Johna Cabot. Tymczasem w naszych warunkach środowiskowo klimatycznych  również Henry Kelsey jest par exellace climberem i to bardzo urodziwym.

hope-for-humanity1.jpg hope-for-humanity-a.jpg

Hope for Humanity – / Prairie Princess x Morden Cardinette/   x  mieszaniec spinossisimy  z mieszańcem herbatnim  w IV pokoleniu. Co ciekawe, mimo niewielkiego udziału genów mieszańców herbatnich nie jest zbyt wytrzymałą odmianą.

john-cabot-3 cabot-i-new-dawn

John Cabot  = r.kordesii x /Masquerade x r. laxa / Jest to więc  r. kordesii i r. laxa – ojciec siewka r. laxa z  25% udziałem mieszańca herbatniego.

john-davis zaiga-i-john-davis

John Davis -  Roślina mateczna to  r.kordesii  w 50% . Z drugiej strony roślina mateczna  wywodzi się od  r. spinossisima Susane i Red Dawn. Niestety , dawca pyłku jest nieznany.Geny mieszańców herbatnich spotkamy w śladowych ilościach w dalszych pokoleniach, poprzez Red Dawn, która jest – przypomnijmy to -   krzyżówką New Dawn i Etoille de Hollande.

John Franklin = /Lili Marleen x  siewka własna Svejdy będąca w istocie  krzyżówką  Simonet s44 i najprawdopodobniej jakiejś siewki spinossisimy/ mieszaniec herbatni – ponad 50% spinossisimy 12%

jp-connel jp-connel3

J.P.Connell =  / Arthur Bell x siewka von Scharnost/ to w istocie swej floribunda z domieszką sweet briar i Persian Yellow .

lambert-close_0 lambert-close

Lambert Close  – Jest to bardzo urokliwa krzyżówka, prezentująca się jak mieszaniec herbatni, mieszańca herbatniego Arthur Bell z r. kordesii John Davis. John Davis obdarował   swego potomka dobrą odpornością na spadki temperatur, pomimo tego iż w swoim zestawie genetycznym, tenże zawiera aż około 50% genów mieszańców herbatnich.Zastanawia dlaczego nikt nie sprawdził , nie powtórzył tej krzyżówki z Johnem Davis jako dawcą pyłku. Musi wszakże intrygować czy był to jeno incydentalny przypadek, czy też  i w innych krzyżówkach John Davis  przeniesie swą ewidentną odporność na spadki temperatur . Aż się prosi o takie próby np. z różami nostalgicznymi lub im podobnymi.

louis-jolliet

Louis Jolliet = /L83 x E12/  to interesujący mieszaniec L83 a więc własnej siewki Svejdy bez udziału genów róż herbatnich i E12 a więc innej siewki własnej  Svejdy będącej potomkiem Champlain. Jest  to rosa kordesii z niewielkim udziałem spinossisimy i praktycznie bez udziału mieszańców herbatnich. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

marie-victorin marie-victorin

Marie Victorin = /Arthur Bell x L83/to krzyżówka z 50% udziałem floribundy   z r. kordesii. Róża w klimatach pernetian. Niestety uroda jej kwiatów jest krótkotrwała.

Martin Frobisher – rugosa

morden-belle

Morden Belle = /RSM13 x Scarlet Mediland/ własna mieszanka  z Prairie Princes  a jako roślina ojcowska występuje Scarlet Meidilland . Ogólnie:przewaga genów floribundy, a mimo to odporność mrozowa jest wystarczająca.Ogólnie jedna z najpiękniejszych róż kanadyjskich. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

morden-blush2 morden-blusha

Morden Blush = / RSM13 x RSM EO/ .To bardzo ciekawy przypadek.  Jako roślina mateczna występuje  podobnie jak i u poprzednio omawianej Morden Belle – RSM13 , będąca mieszańcem  Prairie Princess – natomiast jako dawca pyłku inny własny mieszaniec Prairie Princess z RSM84.

morden-cardinette1

Morden Cardinette – prawie czysta kanadyjka ,złożona hybryda „Prairie Princess”, „White Bouquet”, „Assiniboine”, R. arkansana   - strona mateczna, oraz: „Adelaide Hoodless”, „Independence”, „Donald Prior” i R. arkansana – jako dawca pyłku. W tle w IV pokoleniu mieszaniec herbatni. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

morden-centennial2 morden-centennial

Morden Centenial – /RSM84 x Prairie Princess/Roślina mateczna to  siewka własna z udziałem White Bouqet .Dawca pyłku -  Prairie Princess

morden-fireglow

Morden Fireglow  = To niezbyt udana krzyżówka dwu siewek własnych instytutu w Morden – RSM F5 i RSM J4.  W III pokoleniu zastosowano Prairie Princess.xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

<Samsung D70 / D75 / S730 / S750> morden-ruby-2

MordenRuby  = /Fire King/ x /J.W. Fargo x Assiniboine/.  Najkrócej mówiąc  jest to krzyżówka floribundy z r. arkansana.

morden-snowbeauty

Morden Snowbeauty = /RSMJ3 x RSMT4/ Roślina mateczna ma klasyczny rodowód jak na kanadyjki. Po prostu Prairie Princess skrzyżowano z inna kanadyjką  – Morden Amorette. Z dawcą pyłku była bardziej skomplikowana historia. By wprowadzić kolor biały użyto Blanche Mallerin, która posłużyła do zapylenia znanej i cenionej Queen Elizabeth. Otrzymana tak siewkę zapylono inną  własną siewką uzyskaną z krzyżówki Adelaide Hoodless i Rosa arkansana. To wieloletni zamysł hodowlany, ale trzeba uczciwie przyznać, że efekt nie oszałamia. Ładna , czysto biała róża , na bazie kanadyjek nadal czeka na odkrycie. Również udział genów mieszańców herbatnich jest stosunkowo wysoki, bo w przypadku np Blanche Mallerin sięga 12,5%

morden-sunrise morden-sunrise

Morden Sunrise = /Sunsprite x RSM T2/ Ta bardzo przypominająca pernetianę róża,  jest efektem w sumie prostego zabiegu hybrydyzerskiego, ale też i efekt nie powala. Wprawdzie jest to róża o dużym uroku, jednakże jej ocenę obniża zarówno jej podatność na czarną plamistość jak i  odporność mrozowa na pograniczu akceptacji. Stanowczo zbyt wysoki udział genów mieszańców herbatnich , przekraczający 50% ogólnej puli, obniżył jej wartość. Wprawdzie  w Szwecji , Pani Carlsson, zastosowała podobny prosty zabieg krzyżując  inną żółtą odmianę Fresia z  kanadyjką L83, ale jej efekt wydaję się być lepszy. Róże tę/ Irma/ niedawno posadziłem , zobaczymy jak się będzie spisywać w naszych warunkach.

nicolas

Nicolas =/ Bo8 x  Lo3/Rośliną mateczną jest wielopokoleniowa siewka własna z decydującym udziałem genów mieszańców herbatnich  z dodatkiem r.rugosa i foetidy. Natomiast dawca pyłku to również własna siewka będąca mieszańcem r.laxa i r.kordesii. Zaskakująco dobra i odporna róża jak na znaczący udział mieszańców herbatnich.

Never Alone =  /Scarlet Meidiland x Frontenac/ x Yellow submarine.  Odmianę tę zaliczyłem do kanadyjek/mieszańców róż kanadyjskich/ trochę na wyrost. O ile  roślina mateczna jest z pewnością mieszańcem róz kanadyjskich, o tyle dawca pyłku już niekoniecznie ponieważ Yellow Submarine jest nieznanego pochodzenia. Tu już zaczynają się domysły, ponieważ Ping Lim przydał jej wysoką odporność mrozową/ 4  strefa usda. domyślam się, że może być mieszańcem róż kanadyjskich. Dlaczego? Podstawa dość wątła – bo Ping Lim  często stosował kanadyjki w swych pracach hodowlanych. Dużo to i mało. W każdym razie mimo przewagi genów mieszańców herbatnich w puli genowej, hodowca zdefiniował jej odporność mrozową na 3 strefę usda.

Oscar Peterson = [ Yellow Submarine x /Basye's blueberry będący mieszańcem r.carolina x Frontenac/] W zasadzie należałoby tę odmianę omawiać łącznie z Never Alone tego samego hodowcy, Wystąpią tu bowiem podobne motywy. Yellow Submarine Ping Lima i Frontenac  .

Olds College = / U37 x  RSM ZZ/ jest krzyżówką własnych, nienazwanych siewek  róż kanadyjskich  z  floribundą Arthur Bell w przypadku rośliny matecznej , oraz z Austinką Golden Celebration w przypadku dawcy pyłku.

campfire-t2-p2

Campfire - My Hero x Frontenac  -  Tym razem Larry Dyck sięgnął po inną różę Ping Lima, a mianowicie  My Hero  będącą w istocie mieszańcem r.blanda ze starym mieszańcem Herbatnim Verschurena, Red Star i skrzyżował ją z wypróbowanym już przez siebie Frontenac. W ten to sposób w przepysznej Campfire spotkamy już śladowe ilości genów mieszańców herbatnich na poziomie około 6 %.

bill-reid

Bill Reid = /Morden Sunrise x Golden Celebration/.To drugi przypadek po Olds College gdy L.Dyck sięgnął po austinkę. Tym razem w parze z Morden Sunrise.

Podsumowując dokonania Larrego Dycka tj. róże Oscar Peterson, Olds College, Campfire i Never Alone, Bill Reid -  należałoby zwrócić uwagę na dwie kwestie: wykorzystanie dorobku hybrydyzerskiego Ping Lima, który również korzystał z dorobku  hybrydyzerów kanadyjskich – oraz bardzo szerokie  stosowanie do własnych krzyżówek r. kordesii Frontenac oraz Austinek.

Prairie Celebration = / Orangeade x  L83 /Jako roślina mateczna występuje floribunda Orangeade 50% i mieszaniec wichury z r.kordesii

prairie-dawn

Prairie Dawn – arkansana x spinossisima x spinosissima x wichura w tle mieszańce herbatnie. Z kilkuletniej obserwacji tej odmiany wynika iż wymaga ona jeszcze dalszej pracy hodowlanej.  Jest swego rodzaju półproduktem. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx.

prairie-joy prairie-joy2

Prairie Joy =/ Prairie Princess x Morden Cardinette/. Hodowca, H. Marshall wykorzystał tu bardzo podobną strukturę genetyczna obu biorących w krzyżówce róż, wszak przy narodzinach Cardinette ma swój niebagatelny udział Prairie Princess. W rezultacie mamy tu spory udział genów mieszańców herbatnich do 25% poprzez Carrousel.

L83 - to niezwykle interesujący mieszaniec, bez udziału genów róż herbatnich. bardzo udanie wykorzystany w eksperymentach hodowlanych Ulriki Carlsson. Występuje jako roślina ojcowska takich róż jak : George Vancouver, Prairie Celebration, Irma Anna czy Balder.

rosa_prairie_youth_1

Prairie Youth -  O tej odmianie mówi się stosunkowo rzadko a jest to przecież praprzodek róż z serii parkland . Wyhodowana została w roku 1947 przez Godfreya właśnie na stacji Morden. Jeżeli bliżej przyjrzymy się się sposobom dochodzenia do celu  tak przez Godfreya jak i przez jego następców, zauważymy tą samą myśl jaka tym naukowcom przyświecała. W każdym razie mogę powiedzieć, że H. Marshall na pewno poszedł śladami Godfreya. Prairie Youth  zawiera jeszcze  w sobie  stosunkowo duży odsetek  genów róż herbatnich poprzez zastosowanie róży Dr. van Fleet.

show-time_0 quadra

Quadra -  Spotkamy tu mieszańca herbatniego w III generacji , cechuje ją wyjątkowo skomplikowana mapa genetyczna

Royal Edward -to w zasadzie mieszaniec r.kordesii z genami mieszańców herbatnich dopiero w V generacji.

scarlet-fire771

Scarlet Fire - rośliną mateczną , jest tu siewka niewiadomego pochodzenia wyselekcjonowana przez Harpa, natomiast dawcą pyłku nienazwana siewka będąca mieszańcem Pinocchio i również nienazwanego mieszańca r.altaica. Jak więc widzimy zawiera ponad 25% genów mieszańców herbatnich.

simon-fraser

Simon Fraser -  To bardzo interesujący przypadek. Jako roślina mateczna posłużyła nienazwana siewka powstała z bardzo dużym udziałem Arthur Bell w tym i pośrednim poprzez różę Kordesa Bonanza. Dawcą pyłku jest natomiast Frontenac będący jak już pisałem w 50% mieszańcem herbatnim. Jest to więc przykład tropu jak gdyby odwrotnego, gdzie róża zachowuje odporność mrozową , mimo stosunkowo niewielkiego udziału genów r.kordesii czy spinossisimy, które występują dopiero w IV generacji.

william-booth

Willian Baffin -to mieszaniec r. kordesii ze śladowymi ilościami mieszańców herbatnich.To róża z dużym potencjałem hodowlanym. Pokazał to Malcolm Lowe, krzyżując ją z Heritage. Uzyskał w ten sposób nieco zminiaturyzowaną Heritage  o większej odporności na niskie temperatury.

William Booth -  to r.kordesii z 25% udziałem genów mieszańców herbatnich poprzez Artur Bell .

winnipeg-park

Winnipeg Parks- mieszaniec wcześniejszych pokoleniowo róż kanadyjskich  z 12%  udziałem mieszańca herbatniego/ Carrousel/ w IV generacji

Bliższa analiza rodowodów  odmian wchodzących w skład kolekcji  explorer , pozwala na stwierdzenie, że zdecydowanie najczęściej pojawiającym się mieszańcem herbatnim w programie hodowlanym kanadyjek z Ottawy, jest Red Dawn – występuje ona dziesięciokrotnie tj. w  43% przypadków . Red Dawn, jest to róża wywodząca się z niezwykle oryginalnego dorobku Roberta Simoneta i jest krzyżówką New Dawn i Etoille de Hollande. Tylko niewiele rzadziej stosowana była własna, nienazwana przez Svejdę siewka  dwu mieszańców herbatnich tj  / Queen Elizabeth x Arthur Bell/. Queen Elizabeth zastosowano również osobno   jako roślinę mateczną, tj. w  przypadku Alexander McKenzie i podobnie  Arthur Bell  przy wyhodowaniu Lambert Closse  tj /Arthur Bell x John Davis/. W czterech przypadkach pojawia się jeszcze von Scharnost.

Jak wiemy kanadyjki z serii Explorer  opierają  swój szkielet genetyczny na różnych kombinacjach genowych r.kordesii i Max Graf. kombinacje te pojawiają się w zasadzie w każdym z omawianych przypadków. Wśród róż najczęściej występujących, ale nie będących miesząńcami herbatnimi czy floribundami,  mamy  Susanne  – występuje ona w prawie połowy analizowanych przypadków. Susanne, jest dziełem Franka Skinnera z roku 1950 i jest niezwykle udaną i płodną hybrydą /r. laxa Retzius i r. spinossisima L./

Arthur Bell, który występuje w 12 przypadkach  w pierwszej, drugiej lub trzeciej generacji -z czego w  sześciu przypadkach jako roślina mateczna lub jako dawca pyłku – to odmiana uzyskana przez Samuela Mc Gredy’ego w roku 1959 a więc była ewidentną nowością w czasie gdy F.Svejda i partnerzy podejmowali próby wyhodowania mrozoodpornych i powtarzających kwitnienie róż. Jest to potomek  żółtej floribundy Claire Grammerstorf R. Kordesa z roku 1957 jako rośliny matecznej,  będącej potomkiem r. eglanteria/rubiginosa, sweetbriar/ i mieszańca r. eglanteria tak więc de facto jest to raczej mieszaniec r.eglanteria 75% genów i Peace 25%. W roli dawcy pyłku wystąpił Piccadilly, „czysty ” mieszaniec herbatni McGredyego z roku 1960. Jak więc widać Arthur Bell poprzez Claire Grammerstof, ma w sobie potężną dawkę genów r.eglanteria i zapewne to był jeden z decydujących czynników o wyborze tej odmiany przez F. Svejdę i przydzieleniu jej tak odpowiedzialnej funkcji.

Przy bezpośrednim udziale Arthur Bell powstały:

J.P.Connell -  Arthur Bell i z siewki powstałej z wolnego zapylenia  Von Scharnost

Lambert Close – Arthur Bell x John Davis.

Olds College [Arthur Bell x /r. kordesii x  Applejack/ ]x [Morden Sunrise x Golden Celebrate czyli Bill Reid]. Razem z Morden Sunrise, Bill Reid i Campfire stanowią przykład wspaniałego zamysłu hodowlanego. Pokazuje to również ogromny potencjał hodowlany Morden Sunrise.

Nicolas – w drugim pokoleniu.-[( Queen Elizabeth x Arthur Bell) x (Double red Simmonet x Von Scharnost) ] x [r. kordesii x Aplejack] .

De Montarville -  Jest to skomplikowana wielopokoleniowa krzyżówka z udziałem Queen Elizabeth i Arthur Bell z jednej strony i r. kordesii i r, spinossisima z drugiej.

Marie Victorin -  /Queen Elizabeth x Arthur Bell/ x własna nienazwana siewka.W opisie patentowym figuruje - Arthur Bell x  John Davies .

Simon Fraser - Bonanza    × { Arthur Bell x [ Red Dawn × Suzanne ]} x Frontenac

Quadra -  ((‚Queen Elizabeth’ x ‚Arthur Bell’) x (‚Simonet’ x ‚Von Scharnhorst’)) x ((R. kordesii x (‚Red Dawn’ x ‚Suzanne’   )) x (‚Red Dawn’ x ‚Suzanne’ ).

Frontenac - :[Queen Elizabeth × Arthur Bell] × [Double Red Simonet × Von Scharnhorst] x  Félix Leclerc .

Ponieważ F. Svejda bardzo często stosowała własną, nienazwaną siewkę /Queen Elizabeth x Arthur Bell/, drugą odmianą pojawiającą się często w jej programach hodowlanych, z reguły wspólnie,  jest właśnie Queen Elizabeth. Będzie to w przypadku: Nicolas, De Montarville, Marie Victorin, Quadra, Frontenac i Aleksander McKenzie.

Inną różą,  równie często stosowaną odmianą przez Svejdę  – w ponad 40% przypadków, był Red Dawn -  z tym , że z reguły w drugim lub trzecim pokoleniu.

Trzecią równie często spotykaną różą jest już wspominana  Suzanne, w 10 przypadkach.

 

Podobną rolę jak Arthur Bell czy Queen Elizabeth u Svejdy  – pełniła w programie Morden – Prairie Princess [/ Carrousel x / Morning Stars x Susanne/] G.Bucka – aż w połowie przypadków róż z Morden,  występuje w II lub trzecim pokoleniu.

Ważna grupą róż  były również: Fire King, Donald Prior , Crimson Glory i White Bouquet z tym, że występują one z reguły w II lub III generacji.

Jak widzimy łącznikiem pomiędzy tymi grupami róż jest mieszaniec spinossisimy i r. laxa tj. Susanne z tym , że w przypadku  róż z serii  explorer występuje ona bezpośrednio, natomiast w przypadku róż Parkland występuje poprzez  Prairie Princess.

Natomiast jeżeli chodzi o użycie  mieszańców herbatnich v.s floribund, to nie obserwujemy  punktów stycznych. Poza incydentalnym użyciem takich odmian, w serii explorer najczęściej używano Red Dawn i /na ogół wspólnie/ Queen Elizabeth i Arthur Bell. Kilkakrotnie pojawia się też odmiana von Sharnost . W serii Parkland, poza Prairie Princes  najczęściej pojawiają się  Fire King, Donald Prior, Crimson Glory i White Boquet, mniej więcej z tą samą częstością.

Jak Henry Marshall, sam pisał:” Wydaje się, że korzystanie z R. arkansana jako odpornego rodzica ma kilka zalet. Jest dobrze przystosowany do ostrej zimy i lata kanadyjskich prerii. Ma taką samą liczbę chromosomów (28), jak większość mieszańców herbatnich i floribund. Jest to nisko rosnący gatunek, który przystosował się do częstych uszkodzeń roślin poprzez wypas lub pożary , a to poprzez kwitnienie na nowym wzroście pochodzącym z poziomu gruntu lub pod nim. Z pozoru przypomina to powtarzanie kwitnienia delikatnych róż, ale kwiaty nie są wytwarzane na drugorzędnych gałęziach aż do następnego lata. Ten zwyczaj pozwala jednak na dłuższy okres kwitnienia. Chociaż nie jest to najbardziej odporny na zimę gatunek, to jest tolerancyjny dla suchych, średnio alkalicznych gleb, rzadko też staje się chlorotyczny.” I dalej:” Nasz program hodowlany opiera się na wykorzystaniu R. arkansana jako źródła odporności   oraz mieszańców herbatnich i floribund jako źródła jakości kwiatów. Unikano innych gatunków jako prawdopodobnych źródeł dalszych. nieprawidłowości hodowlanych. „Assiniboine” to pierwsza generacja  tj.„Donald Prior x R. arkansana (czerwona postać). Została ona skrzyżowana krzyżowo zarówno z rodzicielskimi typami, jak i z kilkoma mieszańcami herbatnimi oraz stworzono liczne kombinacje powstałych hybryd. Dwie wyselekcjonowane ze złożonych hybryd nazwano „Cuthbert Grant” i „Adelaide Hoodless”.  Wymienione odmiany nie są w pełni odporne na zimę, ale są wystarczająco odporne, aby przetrwać bez specjalnej osłony zimowej i są w stanie kwitnąć swobodnie każdego lipca i okresowo aż do późnej jesieni na większości prerii.” cytuję za Canadian Rose Annual, rok 1976.

Interesujące wnioski można wyciągnąć  z analizy  rodowodowej róż powstałych już po ukończeniu omawianych programów badawczych. Okazuje się , że powstały niezwykle interesujące odmiany róż jak np Canadian Shield gdzie przeplatają się bazy genetyczne jednej i drugiej grupy róż. Tu np. symbolizuje tę symbiozę użycie odmiany Morden Cardinette  i Frontenac. Drugim takim przykładem niech będzie  Olds College Larrego van Dyck z roku 2000. Kolejny wniosek   to malejący z każdym pokoleniem udział genów mieszańców herbatnich w najnowszych hybrydach.Na przykład w przypadku Canadian Shield mieszańce herbatnie , jak np. Arthur Bell spotkamy dopiero w czwartym pokoleniu wstecz z  symbolicznym udziałem genów rzędu 5%.

O ile początkowo  w pracach   naukowców kanadyjskich   mieszańce herbatnie czy floribundy były nośnikiem sekwencji genetycznych odpowiadających za transmisje powtarzania kwitnienia, to w przypadku – nazwijmy je tak roboczo- mieszańców róż kanadyjskich, by uzyskać walor powtarzania kwitnienia, bezpośrednie /jako rośliny matecznej czy dawcy pyłku/ stosowanie  mieszańców herbatnich czy floribund, nie jest już konieczne, choć oczywiście  są stosowane jak na ten przykład przez Ulrike Carlsson Nilsson , która  wielokrotnego mieszańca r. kordesii stosowanego przez Svejdę a nazwanego przez nią L83  krzyżowała w latach 80 i 90 ub wieku, z różnymi mieszańcami herbatnimi/floribundami/ uzyskując interesującą rodzinę odpornych róż. Mam tu na myśli takie odmiany jak Anna, Irma, czy Freja .

Jeszcze dalej w swych pracach poszła firma Pheno Geno roses , która wprost stwierdziła, że z róż kanadyjskich wyselekcjonowała sekwencje genetyczne odpowiedzialne  za ich wysoką odporność mrozową i użyła jej/ich/ w swoich pracach hodowlanych na ten przykład wyhodowaniu mrozoodpornych róż z serii Winterjewel.

Czyżby więc zanosiło się na praktyczne wyeliminowanie róż herbatnich/mieszańców herbatnich/ jako jedynego nośnika genów odpowiedzialnych za walor powtarzania kwitnienia?

Marian Sołtys 28 11 2019

Artykuł ten będzie sukcesywnie uzupełniany o nowe informacje – MS.

Napisz komentarz